Healthy spaces, happy faces

Mijn interieurontwerpen baseer ik op het gegeven dat wij beter tot ons recht komen in een gezonde omgeving.

Het is wetenschappelijk bewezen dat een fysieke ruimte van invloed is op ons welzijn en welbevinden. We kunnen ons beter concentreren, focussen, leren, presteren, zijn socialer en genezen zelfs beter in een gezonde omgeving. Omdat in een gezonde omgeving een optimale wisselwerking plaatsvindt tussen de mens en zijn omgeving.

Ik creëer interieurontwerpen waarin aandacht is voor deze wisselwerking. In mijn ontwerpen heb ik aandacht voor de specifieke mens en zijn behoefte aan de natuur. Voor mij zijn daarin de volgende aspecten leidend:

  1. Mensen in hun verscheidenheid
  2. Buiten naar binnen
  3. Daglicht
  4. Geluid
  5. Frisse lucht
  6. Kleur
  7. Vitaliteit

Mensen in hun verscheidenheid

Het welzijn en welbevinden van mensen wordt beïnvloed door hun leefomgeving. Of dat nu thuis, op school, op kantoor of in een instelling is. En hoe langer we in een bepaalde omgeving zijn, hoe meer we er door geraakt worden.

 De beleving van die omgeving hangt af van onze smaak, maar meer nog van onze zintuiglijke gewaarwordingen, van de prikkels die op ons afkomen. En wat die verschillende prikkels voor uiteenlopende reacties bij ons oproepen ook al zijn we ons daar meestal niet van bewust.

 De wijze waarop we prikkels opnemen, verwerken en daarmee waarderen, verschilt van mens tot mens, afhankelijk van ons sensorisch systeem. We verschillen in de mate waarin we prikkels opzoeken, of deze juist mijden en van de hoogte van onze drempels voor die prikkels.

 Maar dat geluiden van pratende mensen of zoemende apparaten en het zicht van bewegende mensen van invloed zijn op de mate waarin we ons kunnen concentreren en dus op onze prestaties, wordt steeds evidenter.

 Om het beste uit jezelf te kunnen halen en naar vermogen te kunnen presteren is het daarom belangrijk dat je zoveel mogelijk zelf invloed uit kunt oefenen op de ruimte om je heen.


Buiten naar binnen

Wij mensen hebben van nature een hechte relatie met de natuur. We gaan de natuur in om ons hoofd leeg te maken, om te ontspannen en weer tot onszelf te komen. Hoe meer een gebouw of ruimte 'de natuur naar binnen haalt', hoe meer het samenvalt met ons natuurlijk mens-zijn, hoe gezonder deze ruimte voor ons is.

Onze natuurlijke verbondenheid met de natuur wordt ook wel biofilie genoemd. Wetenschappelijke studies wijzen uit dat biofilie, fysieke, psychosociale en praktische voordelen brengt, zowel voor de gezondheidszorg, het onderwijs en het bedrijfsleven. “Planten op kantoor maken de werkende mens 15 procent productiever dan eenzelfde werkruimte zonder planten” kopte de krant in sept. '14. Onderzocht door oa Psychologen van de Universiteit van Groningen.

In de VS is Terrapin Bright Green voorvechter van biofilisch ontwerp. Recent (2014) hebben zij 14 zogenaamde ‘biofilisch ontworpen patronen’ en hun biologische respons in kaart gebracht. Een veelheid aan wetenschappelijk bewijsmateriaal hebben ze naast elkaar gelegd en het effect ervan op stress reductie, cognitieve prestaties, emotie en stemmingsverbeteringen en andere fysieke reacties.

Eerder al heeft Terrapin Bright Green aangetoond dat een geringe investering in biofilische principes, niet alleen lonen in verkorting van ligdagen, en toenamende prestaties en daardoor zich ook keihard uitbetaalt in harde munten.


Daglicht

Daglicht: bron van vitaliteit en energie. Licht heeft eigenschappen die effect hebben op het lichamelijk en geestelijk welzijn van mensen. Daglicht regelt onze biologische klok. Blootstelling aan daglicht regelt een gezonde hormoonbalans. Het morgenlicht is geel, verandert in blauw tegen de middag om tegen de avond rood te worden.

De hormoonhuishouding verandert onder invloed van het licht in de loop van de dag mee van de productie van serotonine naar melatonine. Verstoring van die balans kan het slaap-waak ritme on de war schoppen, wat weer invloed heeft op ons immuunsysteem. Het kan leiden tot vermoeidheid, neerslachtigheid kortom, heeft negatieve invloed op onze gezondheid.

Om goed te kunnen functioneren hebben we dagelijks een lichtintensiteit van 2500 - 7000lux nodig. En daar kan geen kunstlicht aan voldoen. Een plek aan het raam of er maximaal 1m biedt uitkomst. Nog beter is minimaal 1 uur per dag echt buiten zijn. Een wandeling in de pauze doet wonderen. Of wat te denken van een wandeloverleg?


Geluid

Geluid is een van de meest onderschatte én bepalende zintuiglijke prikkels voor ons welbevinden. De ademhaling, hartslag, hormoonafgifte en zelfs onze hersengolven reageren direct op geluid. Niet verwonderlijk dan dat geluid direct ingrijpt op onze psyche, op onze cognitie en op ons gedrag.

Het feit dat we in werksituaties vaak niet uit eigen beweging kunnen ontsnappen aan geluiden die 'niet om aan te horen zijn’, gaat ten koste van onze gezondheid. Dat hoeven niet persé harde geluiden te zijn. Een zoemend apparaat en vooral flarden van gesprekken werken al stressverhogend. Ons brein kan ze vaak niet uitschakelen waardoor het concentratievermogen afneemt waarna het extra energie en tijd kost om weer de juiste focus aan te brengen.

De uitwerking die een (te) luide omgeving op mensen heeft kost op korte termijn het ‘denkvermogen’ en daarmee productiviteit. Op de langere termijn veroorzaakt het stress, angst en draagt het bij aan depressieve klachten. Kortom, allerlei soorten van negatieve gezondheidseffecten die leiden tot ziekteverzuim, personeelswisselingen, en afnemende hulpvaardigheid en sociaal gedrag komen voort uit omgevingsgeluiden die we als storend ervaren en waar we niet aan kunnen ontsnappen.

 Redenen te over om al in de ontwerpfase hoge prioriteit te geven aan goede akoestische werking van een ruimte.


Frisse lucht

Het binnenmilieu is er met de huidige apparaten, communicatiemiddelen, bouwmaterialen en ondeugdelijke ventilatiesystemen vaak niet beter op geworden. De elektromagnetische velden, straling en dampen die daardoor worden veroorzaakt, zijn van invloed is op de kwaliteit van de leef- en werksituatie. Deze kwaliteit wordt bepaald door meting van emissies, ventilatie, micro-organismen, Vluchtige Organische Stoffen, netverontreiniging, zuur en CO2.

Om het binnenklimaat gezonder te maken zijn zowel natuurlijke als technische luchtreinigingsmaatregelen voor handen. Een van de meest voor de hand liggende oplossingen is gebruik te maken van natuurlijke bronnen als planten, stromend water en natuurlijke ventilatie. Zowel planten als stromend water hebben een ioniserende werking waardoor stofdeeltjes die in de lucht zweven geen bedreiging meer vormen.

Er zijn diverse mechanische ventilatie- en luchtkoelsystemen ontwikkeld, maar vaak werken deze onvoldoende voor de gehele ruimte en hoopt vuil zich op in en rond het zuiveringsapparaat zelf. De veelal slechte ventilatiesystemen op scholen zouden wel eens medeveroorzaker kunnen zijn van de toegenomen allergieën bij kinderen.

Vanuit de ruimtevaart is er een technologie ontwikkeld op basis van een natuurlijke luchtreiniging door ionisatie en oxidatie. Deze zogenaamde RCI-technologie is een actief systeem dat niet alleen de lucht zuivert maar ook virussen, schimmels en bacteriën op de oppervlakten in de ruimtes uitschakelt.


Kleur

Naar de effecten van kleur is wereldwijd al aardig wat onderzoek gedaan. Maar dat daar nu eenduidige conclusies uitrollen is helaas niet zo. Het interpreteren van kleur is niet eenvoudig; zowel tint, verzadiging als helderheid van dezelfde kleur kunnen een ander effect oproepen.

De beleving van kleur is naast persoonlijke verschillen vaak ook cultureel bepaald. In Europa trouwt een bruid in het wit, terwijl in Aziatische cultuur wit de kleur is van dood en rouw.  Toch zijn er wel wat ‘rode draden’ te onderscheiden in werking van verschillende kleuren.  Kleuren kunnen een specifieke beleving oproepen, mede door de associatie met landschapsbeelden zoals bijvoorbeeld de zee, de lucht of een weiland.

Kleuren hebben  invloed heeft op de beleving van de omgeving en daarmee op het  gedrag van de mensen die door die kleuren omgeven worden. Kleuren zijn in staat emoties op te roepen en hebben een effect op de ruimtelijke ervaring en zelfs op de gevoelstemperatuur.  Een kamer die oranje is geschilderd voelt comfortabel aan bij 20 C terwijl een blauwe kamer bij dezelfde temperatuur al snel koud kan lijken. Bij het kiezen van kleuren is het belangrijk om dus zowel rekening te houden met de ruimte zelf, de ligging, als met de functie van die ruimte en haar gebruikers.


Vitaliteit

Waarvoor is de ruimte bedoeld? Welke activiteiten vinden er plaats en wie zijn de gebruikers van de ruimte? Een ruimte waar geconcentreerd gewerkt moet worden vraagt andere kwaliteiten dan overlegplekken of samenwerkplekken dan wel ‘laadstations’ waar je energiepeil weer opgeladen kan worden.

Steeds van plek móeten veranderen gaat voorbij aan het verlangen van mensen aan een ‘eigen plek’, met meer of minder persoonlijke zaken om je heen. Naast dat een eigen plek een veilig gevoel geeft, gaat er ook veel kostbare energie verloren in het steeds weer mentaal en fysiek instellen op de nieuwe plek; jezelf, je stoel, je mind en eventueel je bureau.

Daarnaast wordt het steeds duidelijker dat zittend werk ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengt. En dat weinig of onvoldoende beweging de hersenfuncties versneld achteruit doet gaan. Het zitten wordt ook wel het nieuwe roken genoemd. Reden te meer dus om in interieurontwerpen in te zetten op vitaliteit door beweging te bevorderen.

Dat kan door een zogenaamde dynamische werkplek waaraan (computer)werkzaamheden gecombineerd kunnen worden met lichaamsbeweging. Door te stimuleren de trap te nemen, deze prominent in het midden van de ruimte plaatsen. En waarom niet staand, of beter nog lopend vergaderen?